Niet moeilijk doen

 

Deze casus gaat over gewoonten en vanzelfsprekendheden die er bij organisaties insluipen en die op den duur niet meer als probleemgedrag gezien worden. De organisatie is werkzaam voor de energievoorziening en heeft als taak het aanleggen en onderhouden van transportnetten voor elektriciteit en gas. Er is ook een storingswachtdienst die 24 uur per dag beschikbaar is. Hier volgen enkele voorbeelden van gedrag dat hier lange tijd gewoon gevonden is. Monteurs wisselen met elkaar wachtdiensten uit en ruilen dan ook van telefoon, zonder dit aan het bedrijfsbureau te melden. Monteurs wisselen onderling storingen uit waardoor zij minder ver hoeven te rijden. Leidinggevenden krijgen regelmatig vragen om bedrijfseigendommen te gebruiken voor privédoeleinden: een busje gebruiken om een douchecabine voor een zieke tante in te vervoeren, een aanhangwagen mee op vakantie nemen of om te verhuizen. Monteurs sparen klussen op en boeken deze klussen in op rustige momenten waarmee leegloop wordt verdoezeld.

 

De direct leidinggevenden zijn niet altijd op de hoogte, maar vaak staan zij het ook oogluikend toe. Of ze er iets van zeggen, hangt vaak samen met hoe zij aankijken tegen de inzet en betrokkenheid van een monteur: bij iemand die bereid is wat extra’s te doen, zien ze dit als een vorm van tegenprestatie. Betrokkenen zien dat ook zo. Wanneer er vanuit het bedrijf strenger op naleving van regels wordt toegezien, is de reactie van monteurs: “Als dit niet meer kan, hoeven ze mij ook niet te vragen voor bijzondere klussen of een grote storing”. Dus dan draait het mechanisme van ‘voor wat hoort wat’ zich tegen de organisatie.

De afstand tussen leiding en personeel in dit bedrijf is niet groot. Men kent elkaar al lang. Vele leidinggevenden waren vroeger zelf monteur. Het is heel gebruikelijk dat mensen die in hetzelfde team werken elkaar ook buiten het bedrijf ontmoeten. Teamleiders zijn op de hoogte van de privésituatie van monteurs en worden uitgenodigd bij de geboorte van kinderen, trouwen of overlijden van familieleden. Monteurs houden hun teamleiders ook op de hoogte van moeilijke privéomstandigheden, vaak met de onderliggende wens daar vanuit het bedrijf rekening mee te houden.

 

In die cultuur van informele verhoudingen is er ook een zekere mate van ‘niet moeilijk doen’ over veiligheidsvoorschriften: een wegafzetting volgens de regels doen is veel werk, vaak volstaat een hek met waarschuwing ook op een weg met weinig verkeer. Of je kunt ook even een houten blokje tussen de deur van een onderstation doen wanneer je toch meerdere keren in en uit moet lopen. Dit had tot een ernstig incident geleid waardoor de directie vroeg om een werkelijksanalyse van de cultuur te maken en die te duiden.

 

Van de Bunt Adviseurs heeft hier met het MT gewerkt aan de verandering van houding en gedrag in het dagelijks werk. Dat deden we door hen individueel te begeleiden bij concrete casussen. Dit is uitgegroeid tot een organisatiebreed verandertraject met behulp van de methode voor organisatieontwikkeling.

 

Deze casus is afkomstig uit:

Kampen, J. (2017). Leren interveniëren in verwaarloosde organisaties: lessen uit de geleefde werkelijkheid Deventer, Vakmedianet

 

 

Meer informatie:

Joost Kampen

j.kampen@vandebunt.nl

06-41783868